Geçtiğimiz günlerde doğal özellikleriyle ve estetik görünüşüyle Türkiye’nin Maldivleri olarak adlandırılan Salda Gölü’nün kamyon ve iş makineleriyle tahribatını sosyal medya ve haber kanallarıyla öğrenmiştik. Dünya’da Mars yüzeyine benzetilen iki yerden biri olan Salda Gölü, turkuaz rengi suyu ve beyaz kumuyla hem turistlerin hem de yerli halkın ilgi odağı olmakta. Doğa’nın dili olsaydı bizlere bu yapılanlar karşısında ne söylemek isterdi diye düşünmeden edemiyoruz. Salda için gerekli korumayı hem otoriteler açısından hem de tek tek bireyler açısından daha sağlıklı bir zeminde gerçekleştirebilmek adına Salda’yı daha iyi anlayabilmek ve tanıyabilmenin önemli olduğuna inanmaktayız. Birçok biyolojik çeşitliliğe ev sahipliği yapan Salda Gölü’nün, özellikle bu günlerde tarihine ve önemli özelliklerine dikkat çekebilmek amacıyla Stratejik Ajanda ekibi olarak Salda hakkında bilinmesi gerekenleri, neden korunması gerektiğini, doğaya ve insanlığa yararlarını hem ekolojik hem de  turistik açıdan derlemeye çalıştık. İşte Salda Gölü hakkında bilinmesi gerekenler….

Ekolojik Açıdan Salda Gölü

Akdeniz bölgesinde yer alan Salda Gölü, Antalya’nın Göller yöresinin Tefenni-Burdur Oluğu Alt Yöresi içinde yer almaktadır. Resmi olarak ise Salda Gölü, Burdur ilinin Yeşilova ilçesinin idari sınırları içerisinde bulunmaktadır. Suları camgöbeğinden başlayan Salda Gölü’nün rengi derin yerlere doğru gittikçe çivit mavisine çalmaktadır. Bu eşsiz güzelliğiyle Salda, kıyıları itibariyle yeşil ormanlarla kaplı olmasından dolayı adeta bir oksijen  deposu görevi görmektedir. Salda, kapalı havza gölü olması sebebiyle gölün etrafını çevreleyen dağlardan dolayı etrafındaki ekosistemlerle bir bağı yoktur. Bu sebeple biyolojik çeşitlilik açısından nadirlilik gösteren Salda Gölü’nün korunması önem teşkil etmektedir. Yine Salda Gölü’nün önemli biyolojik çeşitliliklerinden biri olan Spongillidae familyasından olan  tatlı su sürüngenleri doğal göllerimizde ender olarak rastlanan bir türdür. Salda da tespit edilen 20 bitki türünden beşi (Bolanthus thymoides, Trigonella rostrata, Amelanchier parvif‐lora, Verbascum dudleyanum, Verbascum flabellifolium) Türkiye florasında ender görülen türlendendir.  Yine birçok ördek türü için beslenme ve üreme kaynağı olan Salda da ticari anlamda bir getirisi olacak popülasyon olmadığından dolayı burada yaşayan canlıların biyolojik çeşitlilik açısından korunması dikkate alınmalıdır. Bir diğer önemli özelliğiyle ziyaretçilerini büyüleyen ve Salda’yı önemli kılan yüksek alkali değerine (pH˃9) sahip suyudur. Güncel manyezit oluşumlarının bir sonucu olarak bembeyaz kumsalı ve turkuaz görünümlü göl rengi ile hem turistik hem de doğa harikası olarak önemi artmaktadır.

Turistik Açıdan Salda Gölü

Göl 186 metreye varan derinliği ile Türkiye’nin en derin, Dünya’nın ise üçüncü en derin gölü konumundadır. Derinliğine rağmen berrak suyu ziyaretçilerine kamp yapma, yöresel yemeklerin sunulması ve bölgesel kültür açısından çeşitli imkanlar sunmaktadır. Mavi, yeşil ve beyazın iç içe olmasıyla dikkat çeken güzelliği ile göz kamaştıran Göl, ziyaretçilerine adeta görsel bir şölen sunuyor.

İskoçya’nın Glasgow Üniversitesi’nden Prof. Dr. Mike Russel’ın, Salda Gölü üzerinden yaptığı 4 yıllık araştırmaya göre, Dünya üzerinde Mars’ın yüzey özelliklerine sahip iki yer bulunmakta. Bu iki yerden biri Mars toprağıyla çok benzeşen, gölde var olan magnezyum yüklü beyaz kaya özellikleriyle Salda Gölü’dür. Hatta Russel’ın iddiası, Göl’de bulunan magnezyum yüklü beyaz kayaların Mars’ta bulunması ile Mars’ın eskiden bir göl ya da deniz olabileceği yönündeki tespitidir. Russel’in bu tespiti Salda Gölü’nün ulusal olmanın yanı sıra uluslararası arenada da önemle takip edilen ve dikkat çekilen bir yer konumuna getirmiştir.

İlk göl manzarası olan kayak merkezine sahip olma özelliğiyle de Salda Gölü, turistlerin ilgisini çekme yönünde önem teşkil ediyor.

Saya saya bitiremediğimiz Salda’nın güzelliklerinin muhafaza edilmesi noktasında hem insanlara hem de yetkili otoritelere büyük iş düşüyor. Bu farkındalık geçtiğimiz günlerde Göl’e giren firmaya ait iş makinesinin ve kamyonların fotoğraflarının Yeşilova Belediye Başkanı Mümtaz Şenel tarafından sosyal medyada duyurulmasıyla  yeniden canlandı.

Burdur’daki Salda Gölü’ne yapılması planlanan Millet Bahçesi projesinin yürütücü firmasına ait iş makinesinin ve kamyonların  alandaki kumsalı tahrip ederek toprağın bir metre oyulduğu tespit edildi. Kepçeyle kazılan kumlar kamyonlarla sahilden alınıp beş metre uzağa götürüldü. Yapılan bu taşımadan sonra toprakta oyuklar meydana geldi. Sosyal medyada büyük tepki toplayan olaydan sonra Çevre ve Şehircilik Bakanlığı inceleme başlattı. Firma yetkilileri hakkında soruşturma başlatılırken, normal şartlarda kumsalın doğal özelliğini yitirmemesi açısından ayakkabı ile dahi girilmemesi gerekmesine rağmen, olay sonrasında mevcut alanda geriye lastik izleri kaldı.

Yeşilova Belediye Başkanı Mümtaz Şenel ise olayın ardından, “Beyaz kumların olduğu yerden o beyaz kumları alıp kum olmayan yerlere yol yapmaya çalışıyorlar. Kumları taşıdığı yere bu yapacakları Millet Bahçesi’nin binalarını oturtacaklarmış. Bu dediğimiz yere de yürüyüş yolu yapacaklarmış. İş makineleriyle henüz düzeltme fırsatları olmadı, biz olaya müdahale edince zaten durdu.” ifadelerini kullandı.

Salda’nın muhafaza edilmesinin önemine dair paylaştığımız bilgilere bakılınca geçtiğimiz günlerde karşılaşılan bu vahim olay Göl’ün korunması noktasında yeterince bilinçlenme ve bilinçlendirmenin yapılmadığını ortaya koymaktadır. Doğal alanların doğru ve düzgün bir şekilde muhafaza edilmemesinin sonuçlarının geri dönülemez olması konunun önemini gözler önüne sermektedir.

Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum da konuyla ilgili yaptığı açıklamada, “O görüntü tüm millet gibi beni de yaraladı. Burada doğal güzelliğimizi korumak isterken, bu kadar hassas davranırken bu hatalara izin vermeyiz” sözlerini kullandı.

Salda Gölü İnternet Üzerinden 7/24 İzlenebilecek

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürü Mehmet Ali Kahraman da basın mensuplarına yaptığı açıklamada, “Bundan sonraki süreçte sayın bakanımızın talimatı çerçevesinde burayı 7/24 izleyecek bir mekanizma kuracağız. Bunu bütün vatandaşlarımız şeffaf bir şekilde görebilecekler. Buradaki sürecin her adımı şeffaf bir şekilde yürütmeye çalışacağız” şeklinde konuştu.

Salda için neler yapabiliriz?

Salda Gölü çok hassas bir alan olması itibariyle titiz bir özen ve yönetime ihtiyaç duymaktadır. Salda’ya yılda yaklaşık 700 bin kişinin girmesiyle, bu insanların ayakkabı ile kumsalda yürümesi, piknik ve kamp kaynaklı çöp atıklarının bırakılması gibi durumlar sınırlandırmaya tabi tutulmalıdır. Elbette havzanın ekonomik ve sosyal yönü düşünülmeli fakat bunun yanında ekolojik hassasiyeti sebebiyle sıkı bir denetime tabi tutulmalıdır. Salda Göl’ünün kullanımında ziyaretçiler için özel alan ve koridorlar belirlenmeli, belirlenen alanlarda Göl’ün suyu ve toprağı olumsuz etkilenmemelidir. Salda’da yapılacak olan festival, kamp gibi etkinlikler belirlenen sınırlarda yapılmalı, bu sınırların dışına çıkılmamalıdır. Birkaç gün önce yapıldığı gibi iş makineleri ile alana girmeyi bırakın, ayakkabı ve kirletici unsurlarla sahaya girilmesi yasaklanmalıdır. Yapılması planlanan Millet Bahçesi projesi, Göl’e gelen ziyaretçi sayısında artış meydana getirecek ve alanın yoğun kullanımına sebebiyet verecektir. Hassas bir yapısı olan Salda Göl’ünün ziyaretçiler için denetimli bir yönetim planının yapılması gerekmektedir. Bunlarla ilgili bilgilendirme tabelaları ve panolar sıklaştırılmalıdır. Havzanın fiziksel kapasitesi iyi hesaplanmalı ve korunmaya muhtaç yapı hasar görmemelidir. Salda Göl’ünün aynı zamanda turizme de dahil olması sebebiyle, Göl’e zarar verecek bir betonlaşma ve yapılaşma gibi uygulamalardan uzak duracak bir planlanma yapılmalıdır. Ekonomik olarak doğadan faydalanalım derken, doğal güzelliklerimizi tahrip etmek, kültür ve mirasımızın geleceğe taşınması noktasında problemli bir durum ortaya çıkaracaktır. Bu sebeple Salda Göl’ünün sürdürülebilir korunması, diğer tüm ekonomik ve sosyal uygulamalar gerçekleştirilirken gözardı edilmemelidir.

Kübra Malkoç

Kaynaklar:

http://dergipark.org.tr/en/download/article-file/621267

http://dergipark.org.tr/en/download/article-file/910536

https://tvk.csb.gov.tr/salda-golu-i-91578

https://burdur.ktb.gov.tr/TR-154881/salda-golu.html#

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz